دنیای تیراندازی حرفه ای

آمادگي جسماني در تير اندازي:

تيراندازي فني است که وابسته به تکنيک قدرت بدني و ميل به کسب پيروزي در فرد تير انداز مي باشد .اين موارد فوق عناصر لازم در اجراي تمرينات تيراندازي مي باشد .تمرينات بدني کافي در جهت کسب حالتهاي خوب بدني امري کاملاً ضروري مي باشد.اگر فرد از لحاظ بدني فعال نباشد نميتواند از سلاح خود انتظار داشته باشدکه در تمام طول مسابقه در دستهايش محکم و بدون لرزش باقي بماند. تحقيقات جديد نشان داده که هدفگيري فشار زيادي را بر روي عضلات و دستگاه عصبي وارد مي کند و در اتمام تيراندازي تغييرات مشخصي در نوار قلبي تير اندازان ديده مي شود . که در نتيجه کم خوني در عضلات و بافت عصبي به وجود مي آيد. همچنين زمان مرحله بازگشت به حالت اوليه يعني زماني که براي اعصاب و عضلات لازم است که بعد از هشت بار شليک به حالت استراحت در آيند نيز افزايش مي يابد. اين تغييرات در نتيجه کاهش اکسيژن بوجود مي آيد. که خود اين کاهش در نتيجه توقف تنفس هنگام هدفگيري است. کمبود اکسيژن بر روي عضلات ظريف مانند عضلات مژگاني چشم اثر مي گذارد و باعث کاهش تطابق چشم مي گردد

اندیشه های روبرو در روانشناسی ورزشی و آینده آن

تهيه وتنظيم: بنده خدا

واژه روانشناسي ورزشي دو معناي جداگانه و كاملاً متفاوت دارد كه به سر در گمي مردم و فشار روي سازمانهاي روانشناسي ورزشي منجر شده است. معني اول، كاربرد روانشناسي به وسيله متخصصاني است كه در كار با ورزشكاران رشته هاي مختلف تخصص دارند. بكار گيري روانشناسي بعد از جنگ جهاني دوم رايج شد و تخصص هائي در آن به وجود آمد ( نوشته هاي ناپالي، 1981 و پريزوانسكي و ونت 1987 را براي توضيح بيشتر بخوانيد). اين تخصص ها عبارتند از روانشناسي باليني ، روانشناسي مدرسه، روانشناسي صنعتي ، سازماني و روانشناسي توانبخشي . اين تخصصها اصولاً به وسيله افرادي كه از آن بهره مي گيرند تعيين مي شود. اين تخصصها اصولاً به وسيله افرادي كه از آن بهره مي گيرند تعيين مي شود. بنابراين روانشناس مدرسه در مدرسه با دانش آموزان و روانشناسان صنعتي در شركتها با كارگران و كارفرمايان كار مي كند. به همين ترتيب برخي از روانشناسان فقط به خاطر كاركردن با ورزشكاران، خودشان را روانشناس ورزشي ناميدند.

روشهای بهینه آموزش جسمانی و ذهنی تیراندازی

آموزش جسمانی[1]

مسابقات تیراندازی را باید مانند سایرفعالیت های ورزشی بر شمرد که شرکت کنندگان در آن می بایستی از نظر جسمانی ورزیده شوند. از آنجا که تیراندازی یک ورزش حرفه ای است، ورزشکارانی که بطور کامل آموزش تیراندازی را دیده اند، به قدرت، سیستم قلبی عروقی کارآمد و عضلات قابل انعطاف نیاز دارند. چنانچه یک تیرانداز به قدر کفایت ورزیده شود و کشش عضلاتی درستی داشته باشد می تواند قابلیت های جسمانی خود را به حداکثر رسانده و تفنگ را بدون لرزش نگاه دارد. کنترل عضلات زمانی به حد مطلوب می رسد که انقباض سریع و کند عضلات هر دو آموزش داده شوند. از آنجا که انجام یک دوره مسابقات تیراندازی ممکن است ساعتها به طول بیانجامد یک ورزشکار ورزیده تحمل بیشتر و در نتیجه آسیب پذیری کمتری در مقابل خستگی دارد. گاهاً تیرانداز نامطلوب به فقدان انضباط ذهنی نسب داده می شود. در حالیکه در حقیقت این مشکل ناشی از عدم آمادگی جسمانی است. تیرانداز ممکن است قبل از رعایت مراحل تیراندازی هنگامی که هنوز تفنگ گیری کامل نشده مبادرت به شلیک نماید که این عمل اغلب ناشی از خستگی است. عملی که بسیاری از تیراندازان در برنامه آموزشی خود از آن غفلت می کنند افزایش توان ماهیچه هاست. با اینکه در طور دوره آتش زمانی به آرام سازی اختصاص داده شده است، تیرانداز بدلیل فشارهایی که همواره وجود دارند، خسته می شود. هیجان رقابت و فشار مسابقه نیز موجب خستگی روحی و جسمی می گردد و ورزشکاری که بطور صحیح آمادگی جسمی پیدا کند از این عوامل منفی کمتر تاثیر می پذیرد.

باید توجه داشت علایم پیشرفت ورزیده سازی جسمانی درافرادی که بطور منظم ورزش می کنند و عموماً سرحال بوده و اعتماد به نفس بیشتر و وضع روحی بهتری دارند، نامحسوس تر است.

شرح بيماری  استرس

استرس‌ عبارت‌ است‌ از واکنش‌های‌ فیزیکی‌، ذهنی‌ و عاطفی‌ که‌ در نتیجه‌ تغییرات‌ و نیازهای‌ زندگی‌ فرد، تجربه‌ می‌شوند. تغییرات‌ می‌توانند بزرگ‌ یا کوچک‌ باشند. پاسخ‌ افراد به‌ تغییرات‌ زندگی‌ متفاوت‌ است‌. استرس‌ مثبت‌ می‌تواند یک‌ انگیزش‌ دهنده‌ باشد در حالی‌ که‌ استرس‌ منفی‌ می‌تواند در زمانی‌ که‌ این‌ تغییرات‌ و نیازها، فرد را شکست‌ می‌دهند، ایجاد شود.

علایم‌ شایع‌

فیزیکی‌: گرفتگی‌ عضلانی‌، سردرد ، درد قفسه‌ سینه‌ ، ناراحتی‌ معده‌ ، اسهال‌ یا یبوست‌، افزایش‌ ضربان‌ قلب‌ ، دست‌های‌ سرد و مرطوب‌، خستگی‌ ، تعریق‌ شدید، بثورات ‌، تنفس‌ سریع‌، لرز، تیک‌، تحریک‌پذیری‌، کم‌اشتهایی‌ یا بی‌اشتهایی‌، ضعف‌، احساس‌ خستگی‌، گیجی‌.

عاطفی‌: عصبانیت‌، اعتماد به‌ نفس‌ پایین‌، افسردگی‌ ، بی‌تفاوتی‌، تحریک‌پذیری‌، ترس‌ و پاسخ‌های‌ هراسی‌، اشکال‌ در تمرکز، احساس‌ گناهکاری‌، نگرانی‌، بی‌قراری‌، اضطراب‌ و وحشت‌.

رفتاری‌: سوءمصرف‌ الکل‌ یا مواد مخدر، افزایش‌ مصرف‌ سیگار، اختلالات‌ خواب‌ ، پرخوری‌، کاهش‌ حافظه‌ و منگی‌.

علل‌

بدن‌ در یک‌ موقعیت‌ پراسترس‌ با افزایش‌ تولید هورمون‌های‌ خاصی‌ جواب‌ می‌دهد که‌ باعث‌ تغییراتی‌ در ضربان‌ قلب‌، فشار خون‌ ، متابولیسم‌ و فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری فیزیکی‌ می‌گردد.

عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر

تغییر در شیوه‌ زندگی‌ و اختلال‌ در امور روزمره‌ طبیعی‌ شخص‌ که‌ می‌تواند استرس‌ ایجاد کند. برخی‌ از علل‌ شایع‌ استرس‌ عبارتند از:

مرگ‌ اخیر فرد مورد علاقه‌ (همسر، کودک‌، دوست‌)

از دست‌ دادن‌ هر چیزی‌ که‌ برای‌ فرد ارزشمند باشد.

آسیب‌ها یا بیماری‌های‌ شدید

اخراج‌ شدن‌ یا تغییر شغل‌

نقل‌ مکان‌ کردن‌ به‌ یک‌ شهر یا استان‌ جدید

مشکلات‌ جنسی‌ بین‌ فرد و شریک‌ جنسی‌ او

ورشکستگی‌ مالی‌ یا مقروض‌ شدن‌ شدید مثلاً به‌ خاطر خرید یک‌ خانه‌ جدید

تعارض‌ مدام‌ بین‌ فرد و یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ ، دوست‌ نزدیک‌ یا همکار

خستگی‌ دایمی‌ ناشی‌ از استراحت‌، خواب‌ یا تفریح‌ ناکافی‌

پیشگیری‌

برای‌ کمک‌ به‌ پیشگیری‌ از استرس‌ منفی‌، به‌ آن‌ دسته‌ از امور زندگی‌ بپردازید که‌ می‌توانید از عهده‌ آنها برآیید.

از آنجا که‌ همیشه‌ نمی‌توان‌ جلوی‌ استرس‌ را گرفت‌، روش‌هایی‌ را یاد بگیرید که‌ برای‌ حفاظت‌ از سلامت‌ ذهنی‌ و فیزیکی‌ خود، سازگار شوید. با مطالعه‌ مقالات‌ و کتب‌، در مورد استرس‌ به‌ خود آموزش‌ دهید.

عواقب‌ مورد انتظار

معمولاً با درمان‌ توسط‌ خود یا درمان‌ تخصصی‌ بهبود می‌یابد.

عوارض‌ احتمالی‌

استرس‌ مزمن‌ می‌تواند در بسیاری‌ از مشکلات‌ مربوط‌ به‌ سلامت‌ شامل‌ حوادث‌، آرتریت‌ ، آسم‌ ، سرطان ‌، سرماخوردگی‌ ، کولیت‌ ، دیابت‌ ، اختلالات‌ غدد درون‌ریز ، خستگی‌، سردرد، کمردرد، مشکلات‌ گوارشی‌، اختلالات‌ پوستی‌، بیماری‌ قلبی‌، فشار خون‌ بالا، بی‌خوابی‌، دردهای‌ عضلانی‌، اختلال‌ کارکرد جنسی‌ و زخم‌ها نقش‌ بازی‌ کند.

درمان واصول‌ کلی‌ 

آزمون‌های‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ موارد زیر باشند:

- مشاهده‌ علایم‌ توسط‌ خود شما

- شرح‌ حال‌ طبی‌ و معاینه‌ فیزیکی‌ به‌ وسیله‌ یک‌ پزشک‌ در صورت‌ لزوم‌

برخی‌ از روش‌هایی‌ که‌ به‌ کاهش‌ استرس‌ کمک‌ می‌کنند، به‌ شرح‌ زیر هستند:

یک‌ روش‌ را یاد بگیرید و به‌ طور منظم‌ و در صورت‌ امکان‌ هر روز آن‌ را تمرین‌ کنید. روش‌های‌ بسیاری‌ وجود دارند.

به‌ مدت‌ کوتاهی‌ از هر وضعیت‌ پر استرسی‌ که‌ در طول‌ روز به‌ آن‌ برمی‌خورید، دور شوید.

یک‌ روش‌ سفت‌ و شل‌کننده‌ عضلات‌ را یاد بگیرید و آن‌ را تمرین‌ کنید.

از آوردن‌ مشکلات‌ خود به‌ خانه‌ یا بستر خودداری‌ کنید. در پایان‌ روز، دقایقی‌ را به‌ مرور تک‌تک‌ تجارب‌ کل‌ روز اختصاص‌ دهید به‌ طوری‌ که‌ انگار یک‌ نوار را مجدداً گوش‌ می‌دهید. *تمام‌ عواطف‌ منفی‌ را که‌ متحمل‌ شده‌اید (عصبانیت‌، احساس‌ عدم‌ امنیت‌ یا اضطراب‌) از خود برهانید. از کلیه‌ انرژی‌ها یا عواطف‌ خوب‌ (افکار عاشقانه‌، ستایش‌، احساسات‌ خوب‌ در مورد کار یا خودتان‌) لذت‌ ببرید.

در مورد کارهای‌ ناتمام‌ تصمیمی‌ اتخاذ کنید و تنش‌ ذهنی‌ یا عضلانی‌ را رها کنید. هم‌اکنون‌ برای‌ یک‌ خواب‌ آرامش‌بخش‌ و بهبود دهنده‌ عواطف‌ آماده‌ هستید.

داروها  

پزشک‌ شما ممکن‌ است‌ به‌ مدت‌ کوتاهی‌ برای‌ شما داروی‌ آرام‌بخش‌ یا ضد افسردگی‌ تجویز کند.

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری یک‌ برنامه‌ ورزشی‌ اتخاذ کنید. افرادی‌ که‌ در وضعیت‌ فیزیکی‌ خوبی‌ به‌ سر می‌برند، به‌ احتمال‌ کمتری‌ به‌ عوارض‌ منفی‌ استرس‌ مبتلا می‌شوند.

رژیم‌ غذایی‌

یک‌ رژیم‌ غذایی‌ طبیعی‌ و کاملاً متعادل‌ اتخاذ کنید. مکمل‌های‌ ویتامینی‌ ممکن‌ است‌ توصیه‌ شوند.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ دچار مشکلات‌ ناشی‌ از استرس‌ باشید.

**********************************

مقدمه :

"... و ما رميت اذ رميت و لکن الله رمي " ( سوره انفال – آيه 17 )

ورزش جذاب ، مفرح و پر رمز و راز تيراندازي با خصلتهاي منحصر به فردي همچون ريز بيني و دقت نظر در تکنيکها و تقويت اعتماد به نفس و تعالي بخش خلاقيتهاي فردي ، فن مبارزه با نفس و خصائص منفي و از همه مهمتر تطابق آن با فطرت بشري از ديرباز در گستره فرهنگ جوامع بشري خصوصا سرزمين کهن و پر افتخار ايران عزيزمان به عنوان الگو و شاخصي از چابک سواران شجاع ايراني وسمبل واسطوره اي از ويژگيهاي فکري و بدني ايرانيان،همچون افسانه آرش کمانگيرمطرح بوده و مي باشد .حضرت رسول اکرم (ص) چه زيبا فرموده اند که : " به فرزندان خود تيراندازي بياموزيد که باعث سرشکستگي دشمن است . " تيراندازي امامان معصوم خصوصا امام محمد باقر و امام جواد (عليهما سلام ) بيانگر اهميت تيراندازي در بين ائمه معصوم و اسلام است . آيه صدر الذکر اذعان به اين نکته دارد که يک فرد تيراندازِ قدر و شجاع و مسلمان زماني موفق خواهد شد که به اراده و قدرت پروردگار خود در شليکهايش ايمان داشته باشد .

از زمانهاي بسياردور تيراندازي در بين مردم هميشه به عنوان يک فن مبارزه ،تفريح ، سرگرمي و يا راهي جهت کسب روزي يا دفع از جان و مال و ناموس و ... شناخته شده بوده و پس از روي کار آمدن رشته هاي مختلف ورزشي، تيراندازي هم مورد توجه قرار گرفت و در ميادين ورزشي جهاني ، قاره ائي و المپيکي و داخلي برگزار و روز به روز شاهد پيشرفت چشمگير اين رشته بوده ايم .

 اغلب چنين تصور مي شود که توانايي هاي فيزيکي مهم ترين عامل موفقيت در ورزش تيراندازي است اما واقعيت اينگونه نيست.تيراندازي مهارتي است اکتسابي که به کمک توانايي هاي فيزيکي وفکري پيشرفت مي کند، علاقه شخصي، فداکاري وپشتکاري تيرانداز تعيين کننده ميزان موفقيت او در مسابقات است، نه قدرت بدني وتوانايي فيزيکي.

ورزش تيراندازي با ورزشهاي ديگر تفاوتهاي خاصي دارد . : اولا در تيراندازي چه به عنوان ورزش و يا رزم نه محدوديت سني وجود دارد نه جسمي ، در اين رشته حتي در سنين بالا مي توان با يک فرد جوان رقابت نمود و قهرمان شد . تيراندازي علاوه بر جنبه ظاهري آن ورزش فکر و روح است . ورزش تيراندازي انسان را صبور و خلاق و فکور بار مي آورد دقت عمل در اين رشته همچون دقت عمل در هنر خطاطي و نقاشي است به اعتباري تيراندازي يک هنر است ؛ هنر خوب فکر کردن و دقيق به هدف زدن و اين عمل با هماهنگي هاي روحي و جسمي و توام با شرايط خاص خود صورت مي گيرد .

 رعايت تکنيکهاي تيراندازي نياز به تعقل و تامل فراوان  تا فرد بتواند با حضور ذهن و تمرکز با در اختيار قرار دادن جسم و روح در روانه کردن شليکها تير خود را به زيبائي هر چه تمامتر به مرکز هدف بنشاند . يک شليک عالي به مرکز نمره 10 همانقدر براي ديگران لذت بخشتر است که براي خود تيرانداز. ورزش تيراندازي يکي از پيچيده ترين ورزشها از نظر علمي است . البته شايد براي کساني که تيراندازي را فقط يک حرکت انگشت بر روي ماشه مي دانند به اندازه صداي يک شليک قابل درک نباشد ، ولي يک فرد تيرانداز بخوبي مي داند يک شليک خوب و دقيق نياز به يک فيزيولوژي خوب جسماني ، بدني آماده، فکرو ذهني متمرکز و آماده به کار و رعايت اصول و تکنيکهائي است که بعضا ما در اين جزوه کوچک درسي به آن پرداخته ايم وتقديم مي داريم ،

بنده خدا

تاریخچه تیراندازی به اهداف ثابت و پروازی (غیر کمانی)          

به گفته ((هردوت)) مورخ یونانی ، ایرانیان دارای سه صفت ممتاز بودند . جوانمرد بودند ، راست میگفتند ، راست به اسب می نشستند و راست تیر می انداختند. ویژگی هایی که یک ایرانی را از مردمان سایر ملل جهان تمیز میداد. در کتاب حماسی ملی شاهنامه فردوسی اشعاری وجود دارد که حاکی از نقش تیر اندازی در بین ایرانیان قدیم و جنگهای آنان بوده است و بارها از حاکمان ، دلیران و رزم آور انی نام میبرد که در هنگام بزم و شکار، برای سرگرمی خود و مشاهده قدرت و جسارت شاهزادگان و دیگر نام آوران مسابقات تیراندازی را تشکیل داده و برندگان آن را با دریافت جوایز مفتخر مینمودند.نخستین باشگاه تیر اندازی در قرن سیزدهم و چهاردهم میلادی توسط آلمانی ها راه اندازی شد که عضویت در آن فقط به مردان محدود میشد. اولین مسابقات تیر اندازی قهرمانی جهان در سال 1897 میلادی توسط باشگاه تیر اندازی لیون فرانسه به مناسبت جشن بیست و پنجمین سال تاسیس باشگاه در مسافت 300متر برگزار گردید.مسابقات قهرمانی زنان در رشته تیر اندازی نیز در سال 1958 میلادی برگزار شد.(Union international Tir sport) به عنوان پیشگامان تیر اندازی باعث شد، در بسیاری از کشورها، در اواسط قرن نوزدهم فدراسیون ها ی ملی بنا نهاده شوند . در سال 1907 میلادی اتحادیه بین المللی تیر اندازی (UIT) توسط هشت کشور پایه گذاری شد که امروز با عنوان (ISSF) (فدراسیون جهانی تیراندازی) شناخته میشود. این سازمان هم اکنون در مونیخ آلمان قرار دارد و یکصد و چهل و هشت عضو دارد. در ایران فدراسیون تیر اندازی در سال 1958 میلادی (1337شمسی) از آن زمان تا کنون سالهای بسیاری میگذرد و این فدراسیون در طول عمر چهل و شش ساله خود 140 رئیس فدراسیون را به خود دیده است .همانطور که عنوان شد تیر اندازی یکی از رشته های اصیل ایرانی است که در دین مقدس اسلام نیز تاکیدات بسیاری بر روی آن شده است. ورزشی مفرح و جذاب که سهم زیادی در توزیع مدالهای آسیایی و جهانی دارد.

اشاره مختصر به ساختار تیر اندازی و فدراسیون های آسیایی و جهانی

  1)  اولین مسابقات تیر اندازی در دنیا در سال 1872 در ایالت پنسیلوانیا امریکا بر گزار گردید که تعداد محدودی تماشاچی داشت.

2)      اولین فدراسیون جهانی تیر اندازی در سال 1886 در فرانسه تشکیل گردید و بانی آن دان یل مری لون رئیس دیوان عالی فرانسه بود.

3)      اولین رئیس فدراسیون جهانی تیر اندازی، دکتر کورت هافلر بود.

4)      رئیس فعلی فدراسیون جهانی تیراندازی  اولکریوو اسکواررانا  اهل مکزیک میباشد و مقر فدراسیون جهانی نیز در شهر مونیخ آلمان است.

5)      کنفدراسیون تیر اندازی آسیا در ششم نوامبر سال 1966 تشکیل شد و رئیس فعلی آن شیخ سلمان الصباح اهل کویت میباشد که مقر کنفدراسیون آسیا نیز در کشور کویت است.

6)      اولین دوره مسابقات قهرمانی آسیا در جولای 1967 در شهر توکیو ژاپن انجام شد.

7)      اولین حظور تیراندازان ایران در مسابقات بین المللی در بازیهای آسیایی 1974 تهران بود که با 14 تیر انداز در آن شرکت کردند. 

سلاح تك تيرزن دورزن KSVK-12.7 ساخت روسيه »

چگونه یک تفنگ ساچمه زنی بخریم

·        هدف خود را از خرید تفنگ مشخص کنید- آیا برای حفظ امنیت خانه، مزرعه، کارخانه و ... به تفنگ نیاز دارید؟ آیا صرفأ به تفنگ علاقه مندید و تیراندازی برایتان چندان اهمیتی ندارد؟ آیا صرفأ به تیراندازی ورزشی علاقه مندید؟ آیا مایلید به شکار پرنده بپردازید؟ آیا می خواهید به شکار پستانداران بروید؟

برای استفاده از تفنگ برای مقاصد حفاظتی نیاز به تفنگهایی کوتاه با قابلیت مانور و پنهان سازی بالا و در عین حال با قابلیت آتش سریع و فراوان است. برخی از تفنگهای نیمه خودکار یا دستکش ساچمه زنی دارای لوله های بسیار کوتاه بوده و در ضمن قنداق آنها تاشو هستند و یا می توان قنداق آنها را باز نموده و قبضه ای مشابه قبضه تپانچه ها به آنها متصل نمود تا کوتاهتر شوند.

تفنگهای مخصوص شکار، دامنه وسیعی از تفنگها را شامل می شوند. از تفنگهای تک لول تک تیر تا تفنگهای دولول و تفنگهای چندتیر دستکش یا نیمه خودکار. این تفنگها را می توان هم برای شکار پرندگان استفاده کرد و هم برای شکار چهارپایان از قبیل گراز (با استفاده از تک گلوله).

تفنگهای ورزشی نیز عمدتأ تفنگهای دولول روی هم و بعضأ تفنگهای تک لول هستند. البته می توان از تفنگهای مخصوص شکار نیز استفاده کرد منوط بر اینکه ویژگیهای آنها مطابق با استانداردهای تعیین شده باشند.

·        آشنایی کامل به تفنگ ساچمه زنی پیدا کنید (بعدها در این مورد اطلاعاتی ارائه خواهد شد).

·        به قوانین مربوطه اشراف پیدا کنید- مطابق قوانین ایران هر شخص که به سن قانونی رسیده و شرایط لازمه را داشته باشد، مجاز است حداکثر سه قبضه تفنگ از انواع ساچمه زنی (برای شکار پرندگان و شکار خرگوش و گراز توسط اقلیتهای مذهبی)، گلوله زنی (برای شکار چهارپایان) و گلوله زنی خفیف (برای تمرین تیراندازی) داشته باشد. مجوز حمل این سلاحها طی تشریفات قانونی خاص و پس از خرید سلاح از فروشندگان مجاز سلاحهای شکاری و یا دارندگان سلاحهای شکاری مجاز، صادر می شود.

·        بودجه قابل تخصیص به خرید تفنگ را مشخص کنید- در ابتدا لازم است حدود قیمت انواع سلاحها را بدانید. سلاحهای قدیمی تر ارزانتر از سلاحهای نو هستند. سلاحهای تک لول تک تیر ارزانتر از سلاحهای دولول و آنها هم ارزانتر از سلاحهای چندتیر هستند. البته در حال حاضر سلاحهای چندتیر ترکیه ای ارزانتر از سلاحهای دولول ترکیه ای هستند. سلاحهای ایرانی و ترکیه ای ارزانتر از سلاحهای اروپایی و آمریکایی هستند. البته در حال حاضر سلاح ساچمه زنی تک لول ایرانی (نخجیر1) قدری گرانتر از سلاح تک لول ترکیه ای هوگلو یا همان دوعقاب است(Huglu).

·        بخشی از بودجه خود را برای خرید تجهیزات لازم و هزینه های دیگر درنظر بگیرید

·        دلخواسته های خود را در نظر داشته باشید- چه نوع تفنگی را دوست دارید؟ تک لول تک تیر؟ تک لول چند تیر دستکش؟ تک لول چند تیرنیمه خودکار؟ دولول کنار هم؟ دولول روی هم؟

·        با توجه به تمام جوانب امر، تفنگی را که می خواهید داشته باشید مشخص کنید و تمام ویژگیهای مدنظر خود را فهرست کنید-

·        در خرید سلاحهای ساچمه زنی دست دوم به چه نکاتی توجه کنیم؟ با توجه به اینکه در ایران عمدتا سلاحها کهنه هستند لذا دقت در انتخاب و خرید سلاح، حایز اهمیت است. البته یافتن سلاحهای واقعا نو دور از ذهن نیست.

1.     سلامت زاج سلاح را بررسی کنید. زاج همان جلای مشکی روی سلاح است.

2.     سلامت رنگ قنداق و بچه قنداق را بررسی کنید.

3.     سلامت کنده کاریهای روی قطعات فلزی و قطعات چوبی را بررسی کنید.

4.     سلامت قنداق، ته قنداق، قبضه و بچه قنداق را از لحاظ ترک و شکستگی بررسی کنید.

5.     سلامت پیچهای نمایان سلاح را بررسی کنید.

6.     بررسی کنید که روی بدنه سلاح دارای حفره و ترک ناشی از خوردگی و ضربه وجود نداشته باشد.

7.     بررسی کنید که لوله سلاح باد کرده نباشد.

8.     بررسی کنید که لوله سلاح کج نشده باشد.

9.     بررسی کنید که چوب سلاح بیش از اندازه روغن آلود نباشد. روغن زیاد باعث پوسیدگی چوب می شود.

10.            بررسی کنید که حرکت ماشه یکنواخت بوده (پله پله نباشد) و به فشار متناسبی نیاز داشته باشد.

11.            بررسی کنید که سلاح به راحتی و صحیح باز و بسته شود. در تفنگهای کمرشکن بررسی کنید که قفل اصلی هنگام بستن تفنگ کاملا بسته شود.

12.            سلامت پوک کش و پوکه پران (در سلاحهایی که این مکانیزم را دارند) را بررسی کنید.

13.            سلامت ضامن سلاح را بررسی کنید.

14.            بررسی کنید که آیا تفنگ دارای جای بند است یا نه (هم روی لوله و هم روی قنداق).

15.            داخل لوله را بطور کامل بررسی کنید. ابتدا لوله را بطور کامل تمیز کنید تا روغنی در آن نباشد. گاهی روغن موجود در لوله برای پنهان کردن عیوب داخل لوله است. از هر دو طرف به داخل لوله نگاه کنید. می توانید برای روشنتر شدن داخل لوله یک تکه دستمال کاغذی سفید را وارد لوله کنید و با سنبه کم کم آنرا به داخل هدایت کنید و مدام داخل لوله را بررسی کنید.

16.            چوک لوله ها را بررسی کنید. از چوک تفنگ اطلاع حاصل کنید. بررسی کنید که آیا چوک بر روی لوله حک شده است یا خیر.

17.            کلا وضعیت ظاهری سلاح را مدنظر قرار دهید. تیراندازی که به وضع ظاهری تفنگ توجه نکرده باشد یقینا به وضع داخلی آن نیز بی توجه بوده است.

18.            در صورت امکان سلاح را باز کنید و داخل آن را نیز بررسی کنید.

19.            بررسی کنید که آیا تفنگ مگنوم است یا خیر.

20.            در صورت امکان با تفنگ تیراندازی کنید. پترن گیری یک روش مطمئن برای بررسی ویژگیهای تیراندازی با سلاح است (در آینده در این مورد اطلاعاتی ارائه خواهد شد).

21.            در خرید سلاح عجله نکنید و نگذارید جوسازیهای اسلحه فروشان رویتان تاثیر بگذارد. خرید سلاح آن هم سلاح دست چندم کار حساسی است و نیاز به دقت و حوصله دارد. شما به راحتی نمی توانید سلاح خود را عوض کنید بنابراین با دقت بیشتری سلاح خود را انتخاب کنید.

تير اندازی با تفنگ ساچمه زنی (هوا زنی) - تیراندازی به اهداف پرنده

بايد بدانيم که روش صحيح تير اندازی هوازنی اين است که تير انداز بايد بر خلاف روش تير اندازی با تفنگ گلوله زنی ،هر دو چشم خود را باز نگهدارد و با هر دو چشم درست از بالای لوله و يا لوله ها ی تفنگ به هدف نگاه کند و بدين ترتيب تفنگ را به سمت هدف روانه کند.ليکن چون هدف هوا زنی متحرک است ،تير انداز بايد با چشمان خود هدف را بپايد و حر کاتش را دنبال کند و در عين حال لوله تفنگ را در امتداد ديد خود نگه دارد.

برای اينکه لوله تفنگ از محور ديد خارج نشود ،تير انداز بايد برای تعقيب هدف تمام نيم تنه بالای خود را متناسب با جابجائی محور ديدش حرکت دهد ،تا تفنگ کماکان در امتداد محور ديد وی باقی بماند و از سمت هدف منحرف نشود.اگر نيم تنه بالائی تير انداز ثابت بماند و فقط دستهای تير انداز ،تفنگ را جا به جا کند ،تفنگ از هم محوری ديد تير انداز خارج گشته و تيرش به خطا خواهد رفت .نکته بسيار مهم اين است که نيم تنه بالائی تير انداز بايد قابل انعطاف باشد و حر کات هدف بايد با حر کت نيم تنه بالائی تعقيب شود،نه با حرکت دستها.اگر چشم تير انداز بالاتر از محور لوله (لوله ها) قرار گيرد ،ساچمه ها به بالاتر از هدف اصابت خواهد کرد و اگر پائين تر از ان قرار گيرد ساچمه ها به زير هدف اصابت خواهند کرد.

به طور کلی نشانه روی با تفنگ ساچمه زنی عبارتست از تعقيب هدف با هر دو چشم و روانه کردن لوله تفنگ به سمت ان بوسيله حرکت يکپارچه دستها و شانه ها.

هنگامی که گونه تير انداز روی شانه تفنگ و چشمش درست در امتداد لوله قرار گرفته و محور ديدش با محور لوله منطبق گردد،تفنگ با نيم تنه بالائی تير انداز يکپارچه می شود.اگر تير انداز تنها با حر کت دستها و چرخش چشمان خود حرکات پرنده را تعقيب کند ،چشمهايش از روی محور لوله خا رج شده و يکپارچگی بدن و تفنگ از دست می رود و پيامد ان خطای تير است .پس تير انداز بايد در حاليکه حرکات پرنده را با چشمان خود تعقيب می کند ،تمام نيم تنه بالائی را هم اهنگ با ان حرکت دهد تا محور ديدش در امتداد محور لوله باقی بماند.

در تير اندازی به هدفهای پرنده ای که در مسير عمود به محور تير اندازی حرکت می کنند،مسئله پيشگيری اهميت می يابد.اينکه چقدر بايد پيشگيری کرد مسئله بسيار پيچيده ای است.البته می توان سرعت پرندگان مختلف را از مدارکی که در اين زمينه منتشر شده،به دست اورد.ليکن تخمين سرعت پرنده هدف و اينکه از حد اکثر سرعت پروازش سود جسته يا با سرعت کمتر در پرواز است،در زمانی بسيار کوتاه امری است تقريبا محال و اگر شکارچی بخواهد خود را با چنين محاسباتی در گير کند،فرصت تير اندازی را از دست خواهد داد.پيشگيری عبارتست از فاصله ای که تير انداز به نقطه ای واقع در جلو هدف تير اندازی می کند تا در لحظه ای که ساچمه ها مسافت تير اندازی تا مسير حرکت هدف را طی کرده اند ،هدف نيز به ان نقطه برسد.يا به عبارت ديگر ،الگوی پخش ساچمه و مسير پرواز هدف در يک لحظه با يکديگر تلاقی کنند.

در مورد تيراندازی به هدفهائی که از پيش پای تيرانداز پرکشيده مستقيما يا تقريبا به خط مستقيم از او دور می شوند و يا هدفهائی که از رو به رو به سمت تير انداز پرواز می کنند نياز چندانی به پيشگيری نيست.کافی است تيرانداز با در نظر گرفتن مسير پرواز هدف ،چنانچه لازم باشد کمی به پائين يا بالاتر از پرنده تيراندازی کند.

پيشگيری لازم برای تير اندازی به هدفی که در مسير عمود بر محور تيراندازی حرکت ميکند ،چگونه بايد صورت پذيرد؟

ساده ترين،موثرترين و عملی ترين راه کار اين است که تير انداز پس از بالا اوردن تفنگ ،يکپارچه کردن ان با نيم تنه بالائی و هم محور کردن ديد چشمانش با لوله لوله مسير پرنده را از پشت سر ان با چشمانش و تفنگش دنبال کند،خط نشانه را از هدف جلو تر ببرد و بدون متوقف کردن حرکت تفنگ ،ماشه را بچکاند.

اين حرکات و اعمال بايد دقيقا هم اهنگ با يکديگر صورت پذيرد.مسئله ادامه حرکت تفنگ به هنگام کشيدن ماشه از ساير نکات مهم تر است.اغلب مشاهده می شود که فردی به زعم خود خود ،هم اصول را در تير اندازی به هدفی متحرک رعايت ميکند ،ليکن باز هم بيشتر تير هايش به خطا ميرود.

به احتمال قوی دليل اين عدم پيشرفت متوقف کردن حرکت تفنگ در لحظه کشيدن ماشه و يا خارج شدن ديد تير انداز از محور لوله است.در مورد پيشگيری اخرين توصيه اين است که:ميزان پيشگيری لازم را تخمين زده انرا ۲ برابر کرده ،حرکت تفنگ را متوقف نکرده و ماشه را بچکانيد و باز هم حرکت تفنگ را ادامه دهيد.

آشنائی با سلاح های شکاری :

• هشدار: استفاده از سلاحهای گرم یک ملاحظه اساسی نیاز دارد و آن رعایت جوانب ایمنی است. اولین اشتباه در استفاده از سلاحهای آتشین، می تواند آخرین اشتباه باشد. اگر چه بعضی از بررسیها نشان داده است که حوادث رخ داده در عرصه های مرتبط با سلاح همچون شکار و تیراندازی در مقایسه با بسیاری از ورزشها و فعالیتهای بظاهر بیخطر، به لحاظ آماری و بطور نسبی، کمترین فراوانی و کمترین تلفات را داشته است لیکن بطور بالقوه احتمال وقوع خطرات جانی در ارتباط با سلاح  زیاد است. البته شاید دلیل کمی حوادث و تلفات در مورد فعالیتهای مرتبط با سلاح، رعایت و دقت دارندگان سلاح باشد. هیچوقت نباید به سلاح اعتماد کرد. همیشه سلاحهای بظاهر خالی و بی خطر موجب وقوع حوادث تاسف بار بوده است. بنابراین هر وقت سلاحی را به دست می گیرید ابتدا و قبل از هر چیز از خالی بودن آن اطمینان پیدا کنید.
• در این مطلب به سلاحهای آتشین (Firearms) و به اصطلاح گرم می پردازیم. به عبارت دیگر سلاحهای دیگری نیز برای شکار مورد استفاده قرار می گیرند مثل تیرو کمان یا نیزه که مورد بحث ما نیست.
• در این مطلب فقط به تفنگهای شکاری که در ایران قابل استفاده هستند می پردازیم. تپانچه ها (Handguns) و سلاحهای نظامی مورد نظر نیستند. البته توضیح خواهم داد که برخی از تفنگها هم هستند که با وجود آزادی خرید و فروش، مجوز شکار ندارند.
• در اینجا به سلاحهای قدیمی یعنی تفنگهای سرپر (Muzzle Loader) اشاره نمی شود و فقط تفنگهای ته پر (Breach Loader) بررسی می شوند. در گذشته که فشنگ بصورت امروزی مرسوم نشده بود، باروت و گلوله از سر لوله داخل لوله ریخته می شد و با سنبه فشرده می شد و در ابتدای لوله هم چاشنی یا سنگ چخماق از طریق سوراخ کوچکی، باروت را منفجر می کرد. به این نوع سلاحها سرپر می گفتند. امروزه در سلاحها از فشنگ استفاده می شود که فشنگ در ابتدای لوله قرار داده شده و در آنجا مهار می شود. با مکانیزمهای مختلفی، چاشنی انتهای فشنگ منفجر شده و باروت را منفجر کرده و گلوله یا ساچمه ها را پرتاب می کند.
• مسلم آنکه اطلاعات ارائه شده، بعضا از منابع داخلی و عمدتا از منابع خارجی استفاده شده است. البته سعی شده است مطالب به نحوی ارائه شود که با شرایط کشورمان متناسب باشد. همچنین تصاویر مورد استفاده، از طریق اینترنت و از منابع خارجی تهیه شده است.

انواع تفنگهای شکاری

اگر از تعریف تفنگ که عموما با آن آشنایی دارند بگذریم، باید گفت که بطور کلی دو نوع تفنگ شکاری وجود دارد: تفنگ گلوله زنی (Rifle) و تفنگ ساچمه زنی (Shotgun). تفنگهای گلوله زنی برای پرتاب یک عدد گلوله(Bullet) سربی که عمدتا دارای روکش برنجی یا مسی هستند به کار می رود و تفنگهای ساچمه زنی برای پرتاب تعدادی ساچمه (Shot) سربی بکار گرفته می شوند. بدین ترتیب سلاحهای گلوله زنی دقیق و در عین حال مخربتر از تفنگهای ساچمه زنی هستند. از طرف دیگر تفنگهای ساچمه زنی نیاز به هدف گیری دقیق ندارند و لذا با این نوع تفنگها می توان اهداف متحرک را بهتر مورد هدف قرار داد، با این حال برد مفید این سلاحها بسیار کمتر از سلاحهای گلوله زنی هستند.

ذکر این نکته ضروری است که بعضی از افراد تفنگهای بادی را تفنگ ساچمه زنی می نامند. در واقع این دو از یکدیگر متمایز هستند. اگرچه تفنگهای بادی هم نوعی ساچمه سربی پرتاب می کنند اما از آنجا که انرژی آنها از هوای فشرده تامین می شود لذا به آنها تفنگ بادی گفته می شود (Air Rifle).

در جدول زیر مقایسه ای بین دو نوع تفنگ گلوله زنی و ساچمه زنی از جهات مختلف انجام شده است.

کاليبر و نمره در سلاحهاي گلوله زني و ساچمه زني

قطر داخلی لوله در تفنگهای گلوله زنی و ساچمه زنی دارای تنوع زیادی است.

قطر داخلی لوله در تفنگهای گلوله زنی را کالیبر (Caliber) می گویند که برحسب میلیمتر یا اینچ بیان می شود. تنوع کالیبر در تفنگهای گلوله زنی بسیار زیاد است. البته عدد یک کالیبر صرفا به قطر داخلی لوله تفنگ اشاره نمی کند بلکه فشنگ مورد استفاده در هر کالیبری از نظر ویژگیها و اندازه های پوکه، منحصر به فرد است.

قطر داخلی لوله تفنگهای ساچمه زنی را نمره یا مقیاس (Gauge) می گویند و واحد خاصی ندارد. لوله تفنگهای ساچمه زنی در نمره های مختلف از قبیل 10، 12، 16، 20، 28، و 410 عرضه می شود. این مقیاس دارای تعریف خاصی است. بنابراین تعریف، قطر داخلی لوله تفنگ ساچمه زنی در یک مقیاس معین برابر است با قطر همان تعداد گلوله سربی به نحوی که وزن آن تعداد گلوله سربی معادل یک پوند باشد. مثلا قطر داخلی لوله تفنگ نمره 12 معادل قطر یک عدد گلوله سربی است که وزنی معادل یک دوازدهم پوند داشته باشد (هر پوند معادل ۴۵۳گرم است). این قاعده در مورد تفنگ ساچمه زنی نمره 410 صادق نبوده و قطر داخلی لوله این تفنگ 410 هزارم اینچ است.  بنابراین هر چه نمره یک تفنگ کوچکتر می شود، قطر داخلی لوله آن بزرگتر می شود. یعنی نمره 10 بزرگتر از نمره 12 است. متداولترین نمره در تفنگهای ساچمه زنی نمره 12 است. برعکس تفنگهای گلوله زنی، در تفنگهای ساچمه زنی تنوع زیادی از نظر طول فشنگ مشاهده نمی شود. معمولا پوکه این فشنگها در سه اندازه 70 میلیمتر (دو و سه چهارم اینچ)، 76 میلیمتر (سه اینچ) و 89 میلیمتر (سه و نیم اینچ) وجود دارد. در پوکه های 76 و 89 میلیمتری مقدار وزنی بیشتری ساچمه وجود دارد که به این نوع فشنگها اصطلاحا مگنوم (Magnum) می گویند.

انواع سلاحها از نظر مکانيزم فشنگ گذاري و مسلح شدن

کمرشکن: تفنگهای تک لول و دولولی هستند که برای فشنگ گذاری باید آنها را تا کرد.

چخماقي (Hammer): با بازکردن تفنگ، فشنگ گذاري مي شود و براي مسلح کردن بايد چخماق را عقب کشيد.

کوسه (Hammerless): چکش(ها) در داخل اسلحه جاسازی شده و از بیرون مشاهده نمی شود. با باز کردن سلاح، مسلح مي شود.

گلنگدني (Bolt Action): با زدن گلنگدن يک فشنگ از خزانه داخل لوله شده و همزمان تفنگ مسلح مي شود.

دستکش یا پمپی (Pomp Action): با کشيدن دسته ای که زیر لوله سلاح قرار دارد، يک فشنگ از خزانه داخل لوله شده و همزمان تفنگ مسلح مي شود.

اهرمي (Lever Action): با کشيدن اهرمی که زیر اسلحه و نزدیک ماشه قرار دارد، يک فشنگ از خزانه داخل لوله شده و همزمان تفنگ مسلح مي شود.

نيمه خودکار (Semi Automatic): فقط یکبار گلنگدن کشیده شده و بدین ترتیب یک فشنگ داخل لوله می شود و همزمان تفنگ مسلح می شود. بعد از هربار شلیک پوکه خالی به بیرون پرتاب شده و یک فشنگ دیگر در لوله قرار می گیرد و همزمان تفنگ مسلح شده و آماده شلیک بعدی می شود. تفاوت آن با تفنگهای خودکار (Automatic) این است که لازم است برای هر شلیک یک بار ماشه را چکاند و سلاح بصورت مسلسل عمل نمی کند. اصولا در شکار، از سلاحهای خودکار (مسلسل) استفاده نمی شود.

انواع سلاحها از نظر خزانه فشنگ

بدون خزانه فشنگ: فشنگ مستقيما داخل لوله سلاح قرار داده مي شود. در تفنگهای کمرشکن.

با خزانه فشنگ ثابت: عمدتا در تفنگهای گلنگدنی. مخزن فشنگ در زیر گلنگدن کار گذاشته شده و از بالا فشنگ داخل خزانه می شود.

با خزانه فشنگ متحرک (خشاب) (Magazine): عمدتا در تفنگهای گلوله زنی بخصوص نوع خفیف. تعدادی فشنگ در خشاب قرار داده شده و سپس خشاب از زیر تفنگ داخل می شود.

خزانه فشنگ لوله اي (Tube Magazine): در برخی از کالیبرهای تفنگهای گلوله زنی مثل خفیف و در تعدادی از تفنگهای ساچمه زنی بخصوص از نوع دستکش و اهرمی. فشنگ گذاری معمولا از زیر تفنگ به داخل لوله ای که حکم خزانه فشنگ را دارد و در زیر لوله و به موازات آن کار گذاشته شده است، انجام می گیرد.

انواع سلاحها از نظر تعداد لوله

تک لول (Single Barrel): عمده سلاحهای گلوله زنی و تعدادی از سلاحهای ساچمه زنی دارای یک لوله هستند.

دولول (Double Barrel): معدودی از سلاحهای گلوله زنی و بسیاری از سلاحهای ساچمه زنی دارای دو لوله هستند. در برخی از تفنگها یکی از لوله ها گلوله زنی و یکی دیگر ساچمه زنی است. سلاحهای دولول در دو شکل دولول کنارهم (Side by Side) و دولول روی هم (Over/Under) وجود دارند.

چندلول: عمدتا سه لول و در مواردی چهار لول هم مشاهده می شود. البته بیشتر در سلاحهای قدیمی دیده می شود. عمدتا ترکیبی از گلوله زنی و ساچمه زنی هستند.

انواع سلاحها از نظر ظرفيت تعداد شليک

تک گلوله در تفنگهای تک لول (Single Shot)

چند گلوله متناسب با تعداد لوله های تفنگ

چند گلوله در تفنگهای تک لول با توجه به ظرفيت خزانه فشنگ

فشنگ سلاحهاي گلوله زني و ساچمه زني

گلوله زني: معمولي

ساچمه زني: ساچمه ای Shot، چهارپاره Buck Shot، تک گلوله Slug، زابوتSabot

قوانین استفاده از تفنگهای شکاری  در ایران

در ایران هر فرد دارای 18 سال می تواند سه تفنگ داشته باشد. یک تفنگ گلوله زنی برای شکار پستانداران، یک تفنگ گلوله زنی با کالیبری کوچکتر از 6 میلیمتر برای تمرین تیراندازی (به این نوع سلاحها اصطلاحا خفیف گفته می شود و معروفترین آن کالیبر 22 است) و یک تفنگ ساچمه زنی برای شکار پرنده (البته اقلیتهای دینی می توانند برای شکار برخی از حیوانات دیگری مثل گراز و خرگوش با تفنگ ساچمه زنی نیز پروانه شکاردریافت کنند). برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه دریافت مجوز سلاحهای شکاری به مطلب مصاحبه با معاونت محترم اسلحه ومهمات ارتش جمهوري اسلامی در وبلاگ آشنایی با انواع سلاح، مراجعه فرمایید.

شایان ذکر است صدور مجوز نگهداری و حمل سلاح به عهده نیروهای نظامی و صدور مجوز شکار با تفنگهای شکاری به عهده سازمان حفاظت محیط زیست است. براساس قوانين ايران، به تفنگهایی که کاليبر آنها کوچکتر از 6 ميليمتر باشد، پروانه شکار داده نمی شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه دریافت پروانه شکار به سایت سازمان حفاظت محیط زیست مراجعه فرمایید.